Taxi đại chiến

được đăng tại: Tin Tức | 0
Taxi đại chiến
Đánh giá bài viết

Kẻ tội đồ

“Dưới góc độ nào đó tôi là… tội đồ”, cựu tổng giám đốc Mai Linh Taxi Trần Bằng Việt thừa nhận về cuộc chiến taxi đang vô cùng nóng giữa taxi truyền thống và các nhà sản xuất khoa học như Uber và Grab. “Là 1 trong những người đưa Grab vào Việt Nam từ khi là MYTEKSI (Malaysia), 1 người bạn san sẻ có hàng hóa mới ở Malaysia rất thành công, rủ tôi đầu tư chung và trực tiếp điều hành tại Việt Nam. Tôi phân tách, thấy đây đích thực là cuộc cách mệnh”.

Biết thế, thế mà, ông Việt thừa nhận mình hẳn còn “nặng lòng với Mai Linh quá”. Vậy là, thay vì đưa Grab về, Việt trò chuyện với Mai Linh và 1 số nhà sản xuất taxi truyền thống,“san sẻ để họ vào làm cho chung, thuê nền móng khoa học đó”. “Nếu làm cho vậy chắc Grab đã không bùng nổ ở Việt Nam và hiệu quả taxi truyền thống chắc cao hơn. Nhưng trong chuyện này Mai Linh có phần tự tín quá. Họ nghĩ mình tự làm cho được, ngon quá sao phải chia phần?”

Vị cựu tổng giám đốc Mai Linh Taxi phân tách rằng trong thời kì qua Grab thành công được là nhờ ba nguyên tố: khoa học và hiệu quả điều hành hơn hẳn mang lại 82% đoạn trục đường có hơich. “Grab thành công là vì cực kỳ linh hoạt, không chỉ thích nghi thành công, mà còn dẫn dắt thị phần rất đặc biệt địa phương. GrabTaxi không thành công lắm, nhưng nhờ GrabBike, GrabCar nên rất hiệu quả”. “Nói chính trực chẳng hạn Mai Linh, Vinasun tiếp cận với khoa học của Uber, Grab từ năm 2012 đến nay thì kiên cố sẽ thắng. Nhưng rất tiếc nuối từ đó đến nay Mai Linh và Vinasun vẫn sống với tâm thế mình “đang tốt”, chẳng đầu tư và đổi thay”.

Theo ông Việt, khi vào Việt Nam, Grab đã thường đổi thay mô phỏng cho thích hợp, khi mà Mai Linh và Vinasun vẫn hoài như cũ. Một điều đáng kể là nhà sản xuất đánh vào nhu cầu muốn có tiền nhanh của người Việt. “Gặp thời xe phải chăng, công đoạn chứng khoán rớt, nhà băng rớt, đầu tư xe 1 tháng tiền lời nhiều hơn gửi nhà băng 1 năm. Hàng loạt người đầu tư hàng chục xe, ăn chia với họ, khiến Grab (và Uber) bùng nổ. Giai đoạn đầu Uber nổi trội, vì không dính với taxi, đánh vào phân khúc xe riêng, xe tư nhân. Lúc này Grab còn chèm nhèm vì còn dính với taxi. Tuy nhiên Uber là tổ chức Mỹ, cứng kể theo chính sách chung toàn cầu. Trong khi đó Grab là tổ chức châu Á biết “nhập gia tuỳ tục”.

Duyên may

Cái duyên đến với lĩnh vực taxi là khi Việt giúp cho tổ chức TMA Solutions lấy được 1 chứng chỉ không thể xem nhẹ cho lĩnh vực gia công phần mềm để chinh phục toàn cầu. Nhưng khi đó, ông Việt nhận thấy TMA không có ý định cổ phần hoá và mình khó có thời cơ vững mạnh lên thêm.

Đúng lúc đó, ông Hồ Huy, chủ toạ HĐQT Taxi Mai Linh, người biết đến anh qua công trình Tiếp thị hình ảnh Việt Nam ra nước ngoài của báo Tuổi Tphải chăng, đã rủ Việt về Mai Linh. Lúc này, Mai Linh vừa cổ phần hoá xong, cổ phiếu đang rất nóng, “nghe đồn thặng dư đến hàng nghìn tỷ”, tương tự sẽ có rất nhiều thời cơ để thử nghiệm mô phỏng quản trị mới. Nóng thế mà Việt cũng phải mất sáu tháng nghĩ suy mới quy định về Mai Linh, đảm trách mảng khoa học tin tức và truyền thông.

Được giao kinh phí 168 tỷ, tương đương 10 triệu USD khi đó, để tái cấu trúc lại tổ ngũ tổ chức CNTT và truyền thông, ông nghĩ đó là cách lập nghiệp ít rủi ro, dựa trên bộ máy, có nguồn lực trước hết, chẳng hạn làm cho tốt được mua cổ phần, làm cho chủ công ty, nên cảm thấy phấn khởi. Nhưng mau chóng ông thấy rất rõ thương hiệu Mai Linh tốt và gần gũi, nhưng không thích hợp với khoa học cao vì quá gắn liền với đối tượng cần lao phổ thông. Lĩnh vực có 1 không hai có ưu thế là phần mềm cho lĩnh vực GTVT, nhưng vì Mai Linh là “tay chơi lớn” nên đâu ai dám tiêu dùng? Mà làm cho trong nội bộ thì không đáng.

Thêm vào đó, sau mấy tháng, ông Việt nhận thấy Mai Linh đầu tư nhiều lĩnh vực, có biệt hiệu hết tiền. Và rồi đến tháng thứ 4… phải mang tiền nhà vào để “trả lương cho anh em”. Viết đơn xin nghỉ, nhưng ông Hồ Huy không chịu mà lại giao cho trọng trách lớn hơn: tổng giám đốc Mai Linh Taxi. Trước đây mình chỉ chuyên nghiệp trình độ, ngày nay ông phải quản trị dòng tiền, quản trị nhân sự, ý thức tổ tổ ngũ… Mấu chốt lĩnh vực taxi là quan hệ lâu dài tài xế, có tiền tức thì đầu tư mua xe mới để vững mạnh. Thế là Việt học về nguồn vốn, biết cách làm cho nguồn vốn, làm cho việc với nhà băng… ông kể, khi trình bày nhiều dự trù tăng tiến hiệu quả bộ máy đòi hỏi đầu tư, ông Hồ Huy kể: “Có tiền làm cho được thì thường ngày, không có tiền mà làm cho được mới là doanh nhân chứ!”

30 tuổi, đang làm cho gia công phần mềm, bước vào lĩnh vực taxi không dễ. Tuy nhiên, nhờ bộ máy có sẵn, biết duy trì và cải tiến, biết tiêu dùng người, nên xe cứ chạy, tiền cứ về. Nhưng đến công đoạn đối thủ Vinasun bùng lên thì Mai Linh vô cùng khó nhọc. Ban ngày Mai Linh làm cho chủ thị phần, 80% điểm đỗ là của Mai Linh. Vinasun ra sau, ông chủ vốn xuất hành từ lĩnh vực buôn bán nhà hàng, nên rất hiểu đặc biệt đó, thay vì tiến công trực diện ban ngày thì nhà sản xuất này hội tụ vào ngỏng chạy buổi tối, quan hệ rất tốt với nhà hàng, vũ trường, buổi tối chạy rất hiệu quả. Hai nhà sản xuất chia nhau thị phần 1 cách hoà thuận.

Đến thời điểm 2008, giá dầu dựng ngược lên, thuế trước bạ, xe pháo, lãi suất nhà băng từ 8 – 9% lên 24 – 25%… toàn bộ nguyên tố dầu vào đều tăng, muốn hút được tài xế, công ty ra sau phải buộc trả cho tài xế cao hơn… Mai Linh và Vinasun buộc phải cọ xát, “chiến” nhau trực tiếp. Nhiều ngày liên tục, ông kể, “phải thức dậy từ 4 giờ sáng, và về đến nhà lúc… 2-3 giờ sáng hôm sau!”. “4 giờ sáng tôi phải ra bãi giao ca nào đó, nơi đặc trưng của taxi. Đây là lúc tài xế ca trước giao cho tài xế ca sau, nên được tiếp xúc hai ca tài xế, hiểu được thị phần, tâm lý tài xế”. Mỗi buổi ra ba bốn bãi giao ca, về ăn sáng nhẹ 7 giờ 45 họp với anh em. Chiều 5h45 học MBA, 9h15 giờ đêm ăn tối rồi cùng anh em đi các tụ điểm, nhà hàng, thuyết phục họ cho mình lấy hơich. “Thế giới về đêm của Sài Gòn phức tạp lắm, để lấy được 1 điểm mất từ 1 tuần đến mười ngày”, ông kể.

Tiếp đến là khắc phục dòng tiền. “Tiền kẹt lắm, xe chạy nguyên ngày dòng tiền về không đủ đổ xăng, tiền nhà băng bị “gí” liên tục, vì Mai Linh cốt yếu tiêu dùng tiền vay, 70% của nhà băng, 30% là vốn của nhà đầu tư tư nhân. Vay tư nhân phải trả lãi gấp đôi, gấp rưỡi. 100% đều vay hết, số tiền phải trả lãi cao cỡ nào. Sau đó thị phần chứng khoán đổ vỡ vạc. Vay đầu này trả đầu kia, thế chấp cả dòng tiền sẽ hình thành trong ngày mai để vay trả nợ, giật gấu vá vai rất khó nhọc. Vậy mà chúng tôi cũng chống chèo được, kế bên đó hiệp lực 1 màu sơn, hiệp lực đầu số 38383838 chuẩn bị nhiều nền móng cho ngày mai”.

Và sự chọn lựa

Năm 2009, ông Việt lập gia đình, lúc này “mới thấy mình… ích kỷ quá” vì không còn thời kì cho gia đình. Vậy là, lo liệu, mất hơi nhiều tiền cổ phiếu, nhưng quyết ngừng cuộc chơi để làm cho chuyện hơic thuần tuý hơn, “vì gia đình”.

Mất bảy tháng để chuyển giao công việc ở Mai Linh, ngơi nghỉ, rồi ba tháng sau lập tổ chức Đông A về khoa học tin tức, cung cấp phần cứng và phần mềm cho lĩnh vực ngoại hình vi mạch. Nhưng thời kì còn hơi dư dả. Thế là ông nhận lời 1 người chị để về L&A, 1 tổ chức khuyên nhủ lớn ở Việt Nam, trước hết liên minh, sau làm cho phó tổng giám đốc điều hành. Một tuần bốn ngày làm cho việc ở L&A, tham dự các công trình khuyên nhủ, “chắc nhờ cái duyên của mình, sau đó quý hơich nào cũng thành công”. Trong thời kì đó ông cũng đầu tư và tham dự HĐQT bốn tổ chức. L&A sau đó được tập đoàn Dream Incubator (DI) của Nhật mua lại với giá tốt. “Dù mình rất trung thành, nhưng thôi cũng rút dần, chỉ giữ lại 1 tí cổ phần làm cho kỷ niệm thôi”, ông cho biết.

Liệu ông có định khởi nghiệp 1 lần nữa? “Tôi không khởi nghiệp, mà làm cho tốt vai trò của mình thôi, chứ không ảo ảnh, đột phá gì cả. Tôi không đủ mạo hiểm để bỏ đi hết, làm cho lại 1 cái gì. Thời rời Mai Linh cũng vậy, tôi ra đi mà không có sự chuẩn bị trước cho mình. Không lo gì cả, vì trong trường hợp xấu nhất, thì mua công việc lương 5.000 – 7.000 USD bất kỳ lúc nào cũng có. Bây giờ tôi sống bằng đầu tư, tiếp diễn đóng góp cho cộng đồng công ty, xã hội qua training và khuyên nhủ. Giấc mơ của tôi vẫn tà tàm việc tốt, không phải làm cho nhiều tiền. Khởi nghiệp là đánh đổi, nhưng lần trước hết tôi đánh đổi là chọn gia đình chứ có chọn sự nghiệp đâu”.

“Chuyện gì xảy ra chẳng hạn Vinasun không tiêu dùng đồng hồ taxi nữa? Mỗi lần xăng lên xuống đổi thay đồng hồ mất vài trăm nghìn/xe, có năm xăng lên xuống giá 26 lần, tốn biết bao nhiêu tiền?

Cần đổi thay cách điều hành xe bây giờ. Điều hành trực tuyến sẽ rất hiệu quả. Chưa kể bóp chắt nhiều tiền thuê giải tần bộ đàm, trạm tiếp sóng rồi phòng ban tổng đài.

Quay lại hiệu quả, chẳng hạn Vinasun và Mai Linh quyết liệt đổi thay sẽ hiệu quả hơn nhiều. Chuyện nữa Vinasun đang bị, đó là vấn đề sở hữu xe… Liệu Vinasun và Mai Linh có dũng khí bắt tay với nhau không? Đây là thời cơ để sáng tỏ, chẳng hạn không đổi thay, trong ba năm sẽ lay lắt. Anh Đặng Phước Thành, chủ toạ HĐQT Vinasun có nhiều nỗ lực đó, nhưng vẫn chưa quyết liệt đến mức không được xem nhẹ: anh có dám tái khởi nghiệp 1 lần nữa không? Kể cả có ý thức, phấn đấu, thì có kỹ năng kỹ sảo hay không?

Tôi đang rất quan tâm, vì rất ít có thời cơ để học những điều này ở Việt Nam”.

Trần Bằng Việt

Theo Hương Xuân

Thế giới Tiếp thị


Đóng bình luận