Miễn thuế, người Việt sắp được mua ô tô giá rẻ?

Bộ Công Thương vừa báo cáo Chính phủ về kế hoạch vững mạnh lĩnh vực công nghiệp ô tô với nhiều yêu cầu biện pháp vững mạnh lĩnh vực này. Trong đó, đáng chú ý nhất là yêu cầu vận dụng mức thuế tiêu thụ đặc thù (TTĐB) thích hợp với xe có tỉ lệ hàm lượng trị giá gia tăng tạo ra trong nước cao và không đánh thuế TTĐB với phần trị giá tạo ra trong nước như linh kiện, phụ tùng.

Bên cạnh đó điều chỉnh thuế thu nhập công ty (DN) với các công trình cung cấp, lắp ráp ô tô có quy mô lớn, không phân biệt bản đồ đầu tư.

Ưu đãi lớn cho ô tô nội

Nếu được phê duyệt, yêu cầu này được xem là sự ưu đãi rất lớn của Nhà nước đối với các liên doanh, DN trong việc bảo hộ ô tô lắp ráp và cung cấp trong nước.

Nhiều quan niệm cho rằng yêu cầu này là hợp lý vì giúp thúc đẩy tăng tỉ lệ nội địa hóa ô tô trong nước. Mặt khác, đầu năm tới thuế nhập ô tô nguyên chiếc từ ASEAN về 0% khi mà thuế nhập linh kiện cao lên đến 20%-30% như hiện giờ thì các nhà lắp ráp và cung cấp trong nước sẽ khó khó khăn.

Bà Nguyễn Thị Hiền, cáng đáng bộ máy ô tô đã qua dùng của Toyota Việt Nam, kể: “Chúng tôi ủng hộ biện pháp mà Bộ Công Thương yêu cầu. Đây là chính sách có thể tạo thuận lợi cho DN cung cấp, lắp ráp ô tô tại Việt Nam tăng sức khó khăn với ô tô nhập cảng từ các nước ASEAN sẽ tràn vào Việt Nam khi thuế nhập về 0 vào đầu năm tới. Việc miễn thuế TTĐB đối với phần linh kiện, phụ tùng cung cấp tại Việt Nam sẽ giúp các DN trong nước giảm giá tiền cung cấp, từ đó giảm được tầm giá”.

Đồng quan niệm, ông Vũ Đô Thành, Trưởng đại diện Mercedes-Benz Việt Nam tại Hà Nội, cũng cho rằng bản thân đơn vị xe này cũng được hưởng lợi giả như chính sách miễn thuế được vận dụng.

Ông Thành kể: “Tỉ lệ nội địa hóa của Mercedes-Benz Việt Nam chỉ khoảng 10% nhưng miễn thuế TTĐB cũng sẽ ảnh hưởng đến giá tiền cung cấp, lắp ráp 1 chiếc xe. Điều này kéo theo giá xe sẽ giảm nhưng chưa thể kể mức giảm bao lăm vì còn tùy thuộc cụ thể vào chính sách miễn thuế cho phần nội địa hóa này ra sao”.

Miễn thuế, người Việt sắp được mua ô tô giá rẻ? - Ảnh 1.

Bộ Công Thương dự đoán đến năm 2020 quy mô thị phần ô tô trong nước sẽ vượt qua Philippines. Ảnh: Q.HUY

Coi chừng bị kiện

Ngược lại, có quan niệm cho rằng dù có miễn hay giảm thuế thì cũng khó vực dậy lĩnh vực ô tô trong nước. Bởi lẽ lâu nay lĩnh vực này đã được ưu đãi rất nhiều nhưng giá vẫn rất cao, tỉ lệ nội địa hóa phải chăng.

Ví dụ với xe dưới chín chỗ, đến nay tỉ lệ nội địa hóa mới chỉ đạt khoảng 7%-10%. Ngay cả hai “ông lớn” là Thaco cũng chỉ đạt tỉ lệ nội địa hóa 15%-20% và Toyota Việt Nam chỉ mới đạt 37% đối với riêng dòng xe Innova.

ông Nguyễn Minh Đồng, chuyên gia ô tô, nhận xét: yêu cầu miễn thuế TTĐB đưa ra quá muộn mằn vì chỉ còn mấy tháng nữa là sang năm 2018, thuế nhập cảng ô tô ASEAN đã về 0. Tuy nhiên, muộn còn hơn không vì nó sẽ hỗ trợ DN ô tô trong nước có thể đầu tư khoa học tốt hơn, mở mang quy mô và tăng tiến có bảo đảm mặt hàng.

Luật sư Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương nghiệp luật gia Việt Nam (VLCAC), cho rằng không nên lo lắng quá về quy tắc “không phân biệt đối xử”. Bởi để có cơ sở vật chất cho vận dụng các chính sách ưu đãi, khuyến khích DN tăng tiến hàm lượng trị giá gia tăng tạo ra trong nước, Bộ Công Thương đã tính toán, xác định tỉ lệ hàm lượng trị giá gia tăng cung cấp trong nước với ô tô thích hợp cam kết quốc tế cũng như lợi quyền DN.

Ông Hậu kể thêm: “Tỉ lệ nội địa hóa của Việt Nam hiện giờ có thể kể là quá phải chăng so với các nước cung cấp ô tô trong bản đồ ASEAN. Do vậy lĩnh vực cung cấp, lắp ráp ô tô trong nước đang yếu thế, cần được hỗ trợ để vững mạnh”.

Đề xuất tăng thuế, phí xe bán chuyển vận nhập cảng

Bên cạnh buộc phải không đánh thuế TTĐB với linh kiện và phụ tùng trong nước, Bộ Công Thương cũng yêu cầu vận dụng thuế suất TTĐB, thuế suất nhập cảng đối với xe bán chuyển vận (pick-up) có khối lượng vận chuyển vận nhỏ hơn 1.500 kg và có từ năm chỗ trở xuống như với ô tô con dưới chín chỗ, đồng thời tăng lệ phí trước bạ cho các dòng xe bán chuyển vận.

Theo tính toán của 1 số chuyên gia, giả như yêu cầu trên được phê duyệt thì thuế nhập cảng cho dòng xe này sẽ tăng từ 5% lên 30% và phí trước bạ sẽ tăng lên 10% ở các tỉnh, thành (riêng Hà Nội là 12%) so với mức ưu đãi hiện giờ cho dòng xe này là 2%. Đồng thời thuế TTĐB cho loại xe này, 15%-25% hiện giờ sẽ tăng lên 40%-110% tùy theo dung tích xylanh của xe.

Như vậy, người mua loại ô tô bán chuyển vận có thể sẽ phải chi ra số tiền rất lớn so với hiện giờ. Hiện nay gần 100% xe bán chuyển vận được nhập từ Thái Lan.

Thị trường ô tô Việt sẽ vượt Philippines

Bộ Công Thương dự đoán đến năm 2020 quy mô thị phần, sức tiêu thụ và kỹ năng kỹ sảo cung cấp của lĩnh vực ô tô trong nước sẽ vượt qua Philippines, nước hiện có lĩnh vực cung cấp ô tô lớn thứ tư trong bản đồ Đông Nam Á (ASEAN). Cụ thể, đến năm 2020 nhu cầu thị phần trong nước dự định đạt khoảng 450.000-500.000 xe và đến năm 2025 có thể đạt 800.000-900.000 xe.

Cần chế tài vi phạm bảo trì ô tô

Tại buổi tọa đàm góp ý dự thảo nghị định về điều kiện buôn bán, cung cấp, lắp ráp, nhập cảng và nhà cung cấp bảo trì, lau trùi ô tô do báo Thanh Niên doanh nghiệp chiều 13-6, ông Nguyễn Văn Hậu, Chủ tịch Trung tâm Trọng tài thương nghiệp luật gia Việt Nam, nhấn mạnh: “Dự thảo chưa đưa ra được các chế tài xử lý khi có DN cung cấp, lắp ráp, nhập cảng ô tô vi phạm”.

Cụ thể, trong trường hợp có vi phạm xảy ra thì DN ô tô sẽ hoàn trả cho người dùng như thế nào, lấy tiêu chuẩn gì để cam kết các DN này sẽ triệu hồi xe khi có lỗi khoa học. “Đây là vấn đề liên đới trực tiếp đến lợi quyền của người dùng, vì thế nên đưa nội dung chế tài xử lý vi phạm vào để làm cho tiêu chuẩn luật pháp cho cơ quan chủa quản xử lý khi có vi phạm xảy ra” – ông Hậu buộc phải.